Tại sao cần bảo trì hệ thống lọc bụi? Khi nào cần thay túi lọc?
Hệ thống lọc bụi là "lá chắn" quan trọng trong việc loại bỏ bụi và các hạt ô nhiễm, bảo vệ môi trường và sức khỏe con người. Tuy nhiên, sau một thời gian hoạt động, hệ thống cần được bảo trì để đảm bảo hiệu suất và tuổi thọ. Việc bảo trì định kỳ mang lại những lợi ích sau:
- Duy trì hiệu suất lọc bụi: Loại bỏ bụi bẩn, cặn bám, giúp hệ thống hoạt động hiệu quả, đảm bảo không khí trong lành.
- Kéo dài tuổi thọ hệ thống: Ngăn ngừa các hư hỏng tiềm ẩn, kéo dài tuổi thọ của hệ thống, tiết kiệm chi phí đầu tư.
- Tiết kiệm chi phí: Giảm thiểu nguy cơ hư hỏng nặng, tiết kiệm chi phí sửa chữa và thay thế, tối ưu hóa ngân sách.
- Đảm bảo an toàn: Giảm thiểu nguy cơ cháy nổ, bảo vệ an toàn cho người lao động và nhà máy, tạo môi trường làm việc an toàn.
Khi nào cần bảo trì hệ thống lọc bụi?
Thời gian bảo trì định kỳ thường là sau khoảng 18 - 24 tháng. Tuy nhiên, thời gian này có thể thay đổi tùy thuộc vào điều kiện và mức độ hoạt động của hệ thống lọc bụi tại nhà máy.
Dấu hiệu cần bảo trì hệ thống lọc bụi:
- Hệ thống hút yếu: Đồng hồ đo chênh áp luôn ở mức chênh áp cao (từ 2000Pa trở lên). Đây là dấu hiệu dễ nhận thấy nhất khi hệ thống lọc bị bí/tắc, túi vải bám nhiều bụi và khả năng thoát khí kém.
Đồng hồ đo chênh áp - Quạt tăng dòng (A) và nóng bất thường: Khi hệ thống lọc bị bí/tắc motor quạt hút thường sẽ nóng bất thường.
- Túi lọc bị thủng: Bụi thoát ra ngoài theo đường ống khói. Nguyên nhân là do túi thủng dẫn đến bụi thoát ra ngoài, gây ô nhiễm.
- Hệ thống đến hạn bảo trì: Thông thường hệ thống lọc bụi sẽ tính hạn bảo trì sau 1 thời gian hoạt động liên tục (hạn bảo trì tùy thuộc vào từng ngành nghề và công suất thu hồi của hệ thống)
Quy trình bảo trì hệ thống lọc bụi
Bước 1: Ngắt điện quạt hút
Đảm bảo an toàn bằng cách ngắt điện quạt hút trước khi tiến hành bảo trì (có thể giảm công suất quạt hút đến mức thấp nhất nếu hệ thống có sử dụng biến tần)
Bước 2: Mở Van giũ bụi liên tục
Mở Van giũ liên tục trong ít nhất 30 phút, hoặc thiết kế bộ vệ sinh túi lọc - vệ sinh từng túi để làm sạch bụi.
Bước 3: Kiểm tra túi lọc
Ngắt điện van giũ đồng thời mở cửa thăm ở vị trí phễu thu của thùng lọc để quan sát tình trạng của túi lọc. Có thể dùng đèn pin để quan sát túi lọc từ dưới lên, nếu có túi rách thì thực hiện thay thế.
Bước 4: Kiểm tra đồng hồ chênh áp
Đóng nắp thăm và nắp thùng lọc sau đó mở lại quạt hút và tiếp tục quan sát Đồng hồ chênh áp xem mức chênh áp có giảm so với lúc chưa vệ sinh hay không? Nếu mức chênh áp giảm ít nhất 20% thì có nghĩa việc vệ sinh đã hiệu quả, lúc này hệ có thể hoạt động tiếp tục. Còn nếu mức chênh áp không cải thiện và cải thiện không đáng kể thì cần thực hiện thay thế túi lọc.
Quy trình bảo trì - thay thế túi lọc
Khuyến cáo: Túi lọc cần được thay thế toàn bộ, tránh thay thế "cuốn chiếu" theo khoang hoặc hư túi nào thay túi đó, nếu làm như vậy túi lọc mới thay sẽ nhanh hỏng do chênh lệch vận tốc lọc giữa túi cũ và mới. Việc này gây lãng phí tiền bạc - công sức và gây gián đoạn sản xuất. Túi lọc có thể giặt và tái sử dụng, tuy nhiên làm như vậy thì NSX túi lọc lấy gì mà sống (Just for fun)
1. Tháo túi lọc
Thực hiện mở nắp thùng lọc, tháo đầu phun khí sau đó tháo khung rọ ra khỏi túi lọc.
Chú ý: khung rọ bị gãy cũng là 1 phần nguyên nhân gây hư hỏng cho túi lọc vì vậy khi tháo khung ra khỏi túi cần thực hiện sàng lọc và thay thế những khung hư hỏng.
Sau khi tháo khung thì đến bước tháo túi lọc ra khỏi mặt sàn, túi lọc hư hỏng cần đóng gói và bàn giao cho đơn vị tiêu hủy, tránh làm ô nhiễm môi trường.
2. Vệ sinh khoang sạch
Khoang lắp túi được gọi là khoang sạch, trước khi thực hiện lắp túi mới cần vệ sinh khoang sạch thật kỹ nhằm tránh bụi nằm trong khoang sạch thoát ra ngoài qua đường quạt hút.
Các vị trí thành bồn lọc cũng cần chú ý vệ sinh và gia cố khi xảy ra thủng/cong vênh.
Nếu có điều kiện nên sơn chống rỉ / ăn mòn mặt sàn sau khi vệ sinh, việc này giúp tuổi thọ của mặt sàn được bền hơn.
3. Kiểm tra van giũ bụi
Van giũ làm việc hiệu quả sẽ giúp hệ lọc luôn hoạt động trong trạng thái tốt nhất, vì vậy cần kiểm tra van giũ nhất là sau thời gian làm việc dài 2-3 năm.
Cấp khí nén cho van đồng thời quan sát ngõ ra của van, nếu nghe thấy tiếng "xì" thì lá màng van đã thủng / bị giãn cần thực hiện thay thế
Lắp bộ timer - thực hiện test từng van quan sát khả năng đóng mở có đúng hay không? Van giũ hoạt động tốt là khi đóng / mở ngay lập tức, nếu nghe tiếng "lạch cạch" trong van thì có thể van đã hư đầu ty cần thay thế
Van không hoạt động dù nghe tiếng mở của đầu coil thì có thể bụi làm bít đường thoát khí của van, vì vậy cần tháo ra vệ sinh thì van sẽ hoạt động trở lại
Note: có thể thực hiện cùng lúc bước 2 & 3 nếu có đủ nhân lực
4. Vệ sinh khoang chứa bụi - phễu thu, kiểm tra van sao/vít tải
Khoang chứa bụi hay còn gọi là không gian lọc (filter volume)
Sau thời gian dài làm việc sẽ có 1 lượng bụi đọng trên thành khoang này, nếu bụi đọng và bám dính quá nhiều sẽ gây mất khoảng không lọc làm cho hệ thống tăng trở lực hoặc gây va chạm túi lọc vào thành bồn lọc lâu ngày dẫn đến rách túi. Có thể thực hiện vệ sinh bằng khí nén hoặc dụng cụ để hạn chế lớp bụi bám trên thành
Bụi trong khoang cần được luân chuyển thường xuyên ra ngoài bằng van sao/vít tải, vì vậy cần kiểm tra van sao / vít tải xem có hoạt động tốt hay không
Trường hợp van sao / vít tải dừng hoạt động có thể làm đọng bụi trong phễu thu, gây mất không gian lọc, - vận tốc lọc tăng đột ngột, bí túi cục bộ. Điều này sẽ cực kỳ nguy hiểm đối với hệ thống hút bụi lò đốt, các tàng lửa dưới lực hút quá mạnh sẽ vào khoang túi gây cháy túi lọc
5. Lắp đặt túi lọc mới và khung rọ
Túi lọc mới khi lắp phải vừa vặn với mặt sàn, túi lọc lắp vào không xoay/không hở, miệng túi bung ra hết mặt lổ sàn
Nếu hệ lọc quá lớn, số lượng túi quá nhiều và cần nhiều nhân lực để lắp thì công nhân lắp đặt cần được huấn luyện kỹ về thao tác và cách lắp đặt, tránh lắp không đúng cách gây xì bụi
Túi sau khi lắp đặt đảm bảo thẳng - vuông góc với mặt sàn, túi không được vướng vào các thanh la gia cố bên dưới khoang chứa bụi
Cần sử dụng cụ (cover) đi kèm để thực hiện lắp túi (đối với các loại túi phủ lớp PTFE) tránh ma sát túi vào lổ sàn gây trầy xước bề mặt làm ảnh hưởng đến tuổi thọ của túi lọc
Sau khi lắp túi xong thì thả khung rọ lọc vào bên trong túi, đảm bảo rằng các khung bị bung mối hàn, gãy, cong vênh được thay thế.
Đầu phun khí lắp vào đúng vị trí, các đầu phun đảm bảo ngay tâm của túi lọc và được cố định đai ốc chắc chắn
6. Vận hành
Thực hiện đóng nắp thăm, trước khi đóng nắp cần kiểm tra trong khoang xem có bị rơi túi lọc / dụng cụ trong khoang hay không? Tránh xót các dụng cụ này trong khoang gây kẹt vít tải/van sao
Thực hiện đóng nắp và tiến hành mở quạt hút.
Lưu ý quan trọng: do túi mới lắp còn thông thoáng nên cần chỉnh tần số (Hz) của quạt ở mức thấp (15-20Hz), khi mới vận hành hệ thống thì sẽ có một lượng bụi nhỏ thoát ra ngoài (chỉ một số loại bụi kích cỡ nhỏ dưới 1 micron) việc này là hoàn toàn bình thường, sau 1 khoảng thời gian 7-10 ngày sẽ hết.
Tham khảo thêm bài viết: Phát tán bụi sau khi thay túi lọc
Bài viết hoàn toàn dựa vào kinh nghiệm làm nghề hơn 10 năm của người viết bài, rất trân trọng những đóng góp của bạn đọc để có góc nhìn đa chiều và chính xác hơn, bài viết với mong muốn mang lại kiến thức bổ ích cho người vận hành hệ thống lọc bụi góp phần bảo vệ môi trường làm việc cho người lao động.
